|
|
 |
 |
|
|
८ कर्णपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
8.56. अध्यायः 056
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
अश्वत्थाम्ना पाण्ड्यवधः॥ 1 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text
धृतराष्ट्र उवाच। 8-56-0x(4977)(57797)
प्रोक्तस्त्वया पूर्वमेव प्रवीरो लोकविश्रुतः।
न त्वस्य कर्म सङ्ग्रामे त्वया सञ्जय कीर्तितम्॥ 8-56-1(57798)
तस्य विस्तरशो ब्रूहि प्रवीरस्याद्य विक्रमम्।
शिक्षां प्रभावं वीर्यं च प्रमाणं दर्पमेव च॥ 8-56-2(57799)
सञ्जय उवाच। 8-56-3x(4978)
भीष्मद्रोणकृपद्रौणिकर्णार्जुनजनार्दनान्।
समाप्तविद्यान्धनुषि श्रेष्ठान्यान्सप्त मन्यसे॥ 8-56-3(57800)
यो ह्याक्षिपति वीर्येण सर्वानेतान्महारथान्।
न मेने चात्मना तुल्यं कञ्चिदेव नरेश्वरम्॥ 8-56-4(57801)
तुल्यतांद्रोणभीष्माभ्यामात्मनो यो न मृष्यते।
वासुदेवार्जुनाभ्यां च न्यूनतां नैच्छतात्मनि॥ 8-56-5(57802)
स पाण्ड्योऽर्थपतिश्रेष्ठः सर्वशस्त्रभृतां वरः।
कर्णस्यानीकमहनत्पाशहस्त इवान्तकः॥ 8-56-6(57803)
तदुदीर्णरथाश्वेभं पत्तिप्रवरसङ्कुलम्।
कुलालचक्रवद्धान्तं पाण्ड्येनाभ्याहतं बलात्॥ 8-56-7(57804)
व्यश्वसूतध्वजरथान्विप्रयुक्तयुगान्रथान्।
सम्यगस्तैः शरैः पाण्ड्यो वायुर्मेघानिवाक्षिपत्॥ 8-56-8(57805)
द्विरदान्प्रवरारोहान्विपताकायुधध्वजान्।
स पादरक्षानहनद्वज्रेणाद्रीनिवाद्रिहा॥ 8-56-9(57806)
स शक्तिप्रासतूणीरानश्वारोहान्हयानपि।
पुलिन्दखसबाह्लीकनिषादान्ध्रककुन्तलान्॥ 8-56-10(57807)
दाक्षिणात्यांश्च भोजांश्च शूरान्सङ्ग्रामकर्कशान्।
विशस्त्रकवचान्बाणैः कृत्वा पाण्ड्योऽकरोद्व्यसून्॥ 8-56-11(57808)
चतुरङ्गं बलं बाणैर्निघ्नन्तं पाण्डयमाहवे।
दृष्ट्वा द्रौणिरसम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तस्ततोऽभ्ययात्॥ 8-56-12(57809)
आभाष्य चैनं मधुरमभीतं तमभीतवत्।
प्राह प्रहरतां श्रेष्ठः स्मितपूर्वं समाह्वयत्॥ 8-56-13(57810)
राजन्कमलपत्राक्ष प्रधानायुधवाहन।
वज्रसंहननप्रख्य प्रख्यातबलपौरुष॥ 8-56-14(57811)
मुष्टिक्लिष्टाङ्गुलिभ्यां च व्यायताभ्यां महद्धनुः।
दोर्भ्यां विस्फारयन्भासि महाजलदवद्भृशम्॥ 8-56-15(57812)
शरवर्षैर्महावेगैरमित्रानभिवर्षतः।
मदन्यं नानुपश्यामि प्रतिवीरं तवाहवे॥ 8-56-16(57813)
रथद्विरदपत्त्यश्वानेकः प्रमथसे बहून्।
मृगसङ्घानिवारण्ये विभीर्भीमबलो हरिः॥ 8-56-17(57814)
महता रथघोषेण दिवं भूमिं च नादयन्।
वर्षान्ते सस्यां सूर्यो भाभिरादीपयन्निव॥ 8-56-18(57815)
संस्पृशानः शरैः पूर्णौ तूणी चाशीविषोपमैः।
मयैवैकेन युध्यस्व त्र्यम्बकेनान्धको यथा॥ 8-56-19(57816)
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा प्रमथ्यैनं स पार्थिवः।
कर्णिना द्रोणतनयं विव्याध मलयध्वजः॥ 8-56-20(57817)
मर्मभेदिभिरत्युग्रैर्बाणैरग्निशिखोपमैः।
मर्मस्वभ्यहनद्द्रौणिः पाण्ड्यमाचार्यनन्दनः॥ 8-56-21(57818)
ततोऽपरान्नवांस्तूर्णं नाराचान्कङ्कवाससः।
गत्या दशम्या संयुक्तानश्वत्थामाऽप्यवासृजत्॥ 8-56-22(57819)
तानच्छिनत्तदा पाण्ड्यश्चतुर्भिरपरैः शरैः।
चतुरोऽभ्याहनच्चाश्वानाशु ते व्यसवोऽभवन्॥ 8-56-23(57820)
अथ द्रोणसुतस्येषूंस्ताञ्छित्त्वा निशितैः शरैः।
धनुर्ज्यां विततां पाण्ड्यश्चिच्छेदादित्यतेजसः॥ 8-56-24(57821)
दिव्यं धनुरथाधिज्यं कृत्वा द्रौणिरमित्रहा।
प्रेक्ष्य चाशु रथे युक्तान्नरैरन्यान्हयोत्तमान्॥ 8-56-25(57822)
ततः शरसहस्राणि प्रेषयामास वै द्विजः।
इषुसम्बाधमाकाशमकरोद्दिश एव च॥ 8-56-26(57823)
ततस्तानस्यतः सर्वान्द्रौणेर्बाणान्महात्मनः।
जानानोप्यक्षयान्पाण्ड्यो शातयत्पुरुषर्षभः॥ 8-56-27(57824)
प्रयुक्तांस्तान्प्रयत्नेन छित्त्वा द्रौणेरिषूनरिः।
चक्ररक्षौ रणे तस्य प्राणुदन्निशितैः शरैः॥ 8-56-28(57825)
अथ तल्लाघवं दृष्ट्वा मण्डलीकृतकार्मुकः।
प्रास्यद्द्रोणसुतो बाणान्वृष्टिं पूषानुजो यथा॥ 8-56-29(57826)
अष्टावष्टगवान्यूहुः शकटानि यदायुधम्।
अह्नस्तदष्टभागेन द्रौणिश्चिक्षेप मारिष॥ 8-56-30(57827)
तमन्तकमिव क्रुद्धमन्तकालान्तकोपमम्।
ये ये ददृशिरे रूपं विसंज्ञाः प्रायशोऽभवन्॥ 8-56-31(57828)
आचार्यपुत्रस्तां सेनां बाणवृष्ट्या व्यवीवृषत्।
पर्जन्य इव घर्मान्ते वृष्ट्या साद्रिद्रुमां महिम्॥ 8-56-32(57829)
द्रौणिपर्जन्यमुक्तां तां बाणवृष्टिं सुदुःसहाम्।
वायव्यास्त्रेण स क्षिप्रं विद्ध्वा पाण्ड्यातिलोऽनदत्॥ 8-56-33(57830)
तस्य नानदतः केतुं चन्दनागुरुरूषितम्।
मलयप्रतिमं द्रौणिश्छित्त्वाश्वांश्चतुरोऽहनत्॥ 8-56-34(57831)
सूतमेकेषुणा हत्वा महाजलदनिःस्वनम्।
धनुश्छित्त्वाऽर्धचन्द्रेण तिलशो व्यधमद्रथम्॥ 8-56-35(57832)
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य छित्त्वा सर्वायुधानि च।
प्राप्तमप्यहितं द्रौणिर्नाहनद्युद्धतृष्णया॥ 8-56-36(57833)
हतेश्वरो दन्तिवरः सुकल्पित--
सत्वराभिसृष्टः प्रतिशब्दगो बली।
तमाद्रवद्द्रौणिशराहतस्त्वरन्
जवेन कृत्वा प्रतिहस्तिगर्जितम्॥ 8-56-37(57834)
तं वारणं वारणयुद्धकोविदो
द्विपोत्तमं पर्वतसानुसन्निभम्।
सम्भ्यतिष्ठन्मलयध्वजस्त्वर--
न्यथाऽद्रिशृङ्गं हरिरुन्नदंस्तथा॥ 8-56-38(57835)
स तोमरं भास्कररश्मिवर्चसं
बलास्त्रसर्गोत्तमयत्नमन्युभिः।
ससर्ज शीघ्रं परिपीडयन्गजं
गुरोः सुताय द्रविडेश्वरो नदन्॥ 8-56-39(57836)
मणिप्रवेकोत्तमवज्रहाटकै--
रलङ्कृतं चांशुकमाल्यमौक्तिकैः।
हतो मयासीत्यसकृन्मुदा नद--
न्पराभिनद्द्रौणिवराङ्गभूषणम्॥ 8-56-40(57837)
तदर्कचन्द्रग्रहपावकत्विषं
भृशाभिघातात्पतितं विघूर्णितम्।
महेन्द्रवज्राभिहतं महास्वनं
यथाऽद्रिशृङ्गं भरणीतले तथा॥ 8-56-41(57838)
ततः प्रजज्वाल परेण मन्युना'
पादाहतो नागपतिर्यथा तथा।
समाददे चान्तकदण्डसन्निभा--
निषूनमित्रान्तकरांश्चतुर्दश॥ 8-56-42(57839)
द्विपस्य पादाग्रकरान्स पञ्चभि--
र्नृपस्य बाहू च शिरोऽथ च त्रिभिः।
जघान पड्भिः पडृतूपमत्विषः
स पाण्ड्यराजानुचरान्महारथान्॥ 8-56-43(57840)
सुदीर्घवृत्तौ वरचन्दनोक्षितौ
सुवर्णमुक्तामणिवज्रभूषणौ।
भुजौ धरायां पतितौ नृपस्य तौ
विचेष्टतुस्तार्क्ष्यहताविवोरगौ॥ 8-56-44(57841)
शिरश्च तत्पूर्णशशिप्रभाननं
सरोषताम्रायतनेत्रमुन्नसम्।
क्षितावपि भ्राजति तत्सकुण्डलं
विशाखयोर्मध्यगतः शशी यथा॥ 8-56-45(57842)
[स तु द्विपः पञ्चभिरुत्तमेषुभिः
कृतः षडंशश्चतुरो नृपस्त्रिभिः।
कृतो दशांशः कुशलेन युध्यता
यथा हविस्तद्दश दैवतं तथा॥ 8-56-46(57843)
स पादशो राक्षसभोजनान्बहून्
प्रदाय पाण्ड्योऽश्वमनुष्यकुञ्जरान्।
स्वधामिवाप्य ज्वलनः पितृप्रिय--
स्ततः प्रशान्तः सलिलप्रवाहतः]॥ 8-56-47(57844)
समाप्तविद्यं तु गुरोः सुतं नृपः
समाप्तकर्माणमुपेत्य ते सुतः।
सुहृद्वृतोऽत्यर्थमपूजयन्मुदा
जिते बलौ विष्णुमिवामरेश्वरः॥ ॥ 8-56-48(57845)
इति श्रीमन्महाभारते कर्णपर्वणि सप्तदशदिवसयुद्धे षट्पञ्चाशोऽध्यायः॥ 56 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-56-10 पाण्ड्यः व्यसूनकरोदिति द्वयोः सम्बन्धः॥ 8-56-13 अनुस्मृत्य ह्याभीतवत् इति ख.पाठः। अनुसृत्य हि भीतवत् इति क.ङ.पाठः॥ 8-56-16 वर्षतः मत् मत्तः॥ 8-56-17 प्रमथसे प्रमथ्नासि॥ 8-56-20 मलयवत् कृत्रिमो ध्वजो यस्य। मलयध्वज इति प्रवीरस्यैव नामान्तरं वा॥ 8-56-22 गत्या दशम्या। उन्मुख्यभिमुखी तिर्यङ् मन्दा गोमूत्रिका ध्रुवा। स्खलित यमकाक्रान्ता क्रुष्टेतीषुगतीर्विदुः। दशमीगतिस्तु शिरसा सह दूरपातिनी अतिकुष्टानाम। तया गत्या॥ 8-56-29 पूषानुजः पर्जन्यः॥ 8-56-30 अष्टवृषभवाह्यानि अष्टौ शकटानि यादयुधसम्भारं ऊहुः वहन्ति तत्सर्वं अह्नोऽष्टमभागेन यामार्धेन क्षीणगित्यर्थः॥ 8-56-37 हतेश्वरो यः कश्चित् तं पाण्ड्यम्॥ 8-56-38 मलयध्वजः पाप्डस्तं यदृच्छयागतं वारणं समभ्यतिष्ठत्॥ 8-56-39 बलेन अस्त्रसर्गे य उत्तमो यत्नस्तेन मन्युना च तैः। परिपीडयन् अङ्कुशेन कोपयन्॥ 8-56-40 द्रौणेः वराङ्गभूष किरिटम्॥ 8-56-42 इषून् समाददे द्रौणिरिति शेषः॥ 8-56-46 चतुरः चतुरंशः। एवं स गजो दशधाभक्तो यथा दशहविष्कायामिष्टौ पिष्टपिण्डो दशधा क्रियते तथेत्यर्थः॥ 8-56-47 पाण्ड्योऽश्वादीन् पादशः प्रदाय खण्डयित्वा प्रशान्तः द्रौणिबाणैरिति शेषः। यथा स्वधां प्रेतशरीररूपं हविः प्राप्य पितृप्रियो ज्वलनः श्मशानाग्निः जलेन शाम्यति तद्वदित्यर्थः॥ 8-56-48 समाप्तविद्यं सम्यगाप्तविद्यम्। समाप्तकर्माणं कृतकृत्यम्॥ 8-56-56 षट्पञ्चाशोऽध्यायः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|